تامین خواسته چیست؟
تامین در لغت به معنای ایمن کردن و حفظ کردن است و خواسته هم به معنای آن چیزی است که مدعی از دادگاه تقاضا می کند. به طور کلی تامین خواسته به معنای ایمن کردن آن چیزی است که مدعی از دادگاه می خواهد. طبق ماده 121 قانون آیین دادرسی مدنی، تامین خواسته یکی از انواع امور اتفاقی است و عبارت است از : توقیف اموال منقول و غیر منقول و تبدیل تامین خواسته نیز در شرایط خاصی صورت می پذیرد. زمانی که فردی بیم آن دارد که تا زمان صدور حکم قطعی، خواسته به دلایل مختلفی از جمله طولانی شدن جلسات دادرسی و یا اینکه خوانده برای پنهان کردن اموالش اقدام به فروش یا انتقال مال خود به دیگران نماید و یا…، در معرض از بین رفتن باشد، خواهان می تواند در هر مرحله از رسیدگی درخواست تامین خواسته نماید.
شرایط لازم برای صدور تامین خواسته
قانونگذار در ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی شرایط لازم برای صدور تامین خواسته را بیان کرده که خواهان می تواند در موارد زیر از دادگاه درخواست تامین خواسته نماید و دادگاه مکلف به قبول آن ها می باشد:
- دعوا سند رسمی داشته باشد. مانند سند ازدواج، چک، سفته و سایر اسناد رسمی.
- خواسته در معرض تضییع یا تفریط باشد.
- در مواردی از قبیل اوراق تجاری واخواست شده كه به موجب قانون ، دادگاه مکلف به قبول درخواست تأمین باشد. مانند چک.
- خواهان، خساراتی را كه ممكن است به طرف مقابل وارد آمده باشد را نقدا به صندوق دادگستری بپردازد.
تعیین میزان خسارات احتمالی، با در نظر گرفتن میزان خواسته با نظر دادگاهی است كه درخواست تأمین خواسته را میپذیرد. صدور قرار تأمین، موکول به ایداع خسارت خواهد بود. برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد تامین خواسته و شرایط صدور آن، می توانید از وکیل مجرب جناب آقای داریوش امیرپور مشورت و راهنمایی بخواهید.
همچنین بخوانید: مشاوره حقوقی وکیل حقوقی در شیراز
نحوه درخواست صدور تامین خواسته
نحوه درخواست صدور تامین خواسته به این صورت است که در اجرای قرار تأمین خواسته با درخواست خواهان استعلام سه گانه از راهور، بانک مرکزی و اداره ثبت املاک انجام می پذیرد. اجرای قرار تأمین خواسته هم نیاز به صدور اجرائیه ندارد، البته قرار تأمین ابتدا باید ابلاغ شود و سپس اجرا گردد، مگر در موارد ضروری اول اجرا می شود و سپس ابلاغ می گردد.
در مورد خواهان: در مقابل طلبکاران حق تقدیم برای خواهان ایجاد می شود و مال از تضییع مصون می ماند.
در مورد خوانده : هرگونه نقل و انتقال نسبت به عین، اعم از منقول و غیر منقول ممنوع می باشد، بعد از توقیف اموال، در صورتی که خوانده مال توقیف شده را انتقال دهد، خواهان می تواند تقاضای ابطال چنین انتقالی را از دادگاه نماید. همچنین خوانده حق دارد خسارت ناشی از اجرای قرار تأمین خواسته را در صورتی که خواهان به موجب حکم قطعی محکوم به بطلان دعوی شود از دادگاه صادر کننده قرار مطالبه نماید.
در مورد ثالث، هم اگر مال مورد درخواست تأمین نزد او باشد و یا خوانده از او طلبکار باشد، همین مال یا طلب جهت توقیف به دادگاه معرفی می شود و پس از توقیف حق انتقال آن مال وجود ندارد.
تفاوت تامین خواسته و دستور موقت
- صدور دستور موقت منوط به احراز فوریت می باشد، اما تامین خواسته مستلزم احراز فوریت نمی باشد.
- اجرای دستور موقت منوط به تایید رییس مجتمع قضایی است اما اجرای تامین خواسته تاییدیه رییس مجتمع قضایی را نمی خواهد.
- قرار دستور موقت ضمن تجدیدنظرخواهی از اصل دعوا قابل تجدیدنظر می باشد اما تامین خواسته قابل تجدید نظر نمی باشد.
- اگر تقاضای دستور موقت قبل از اقامه دعوی صورت پذیرد، متقاضی باید ظرف 20 روز از تاریخ صدور، دادخواست خود را تقدیم نماید اما در تامین خواسته ، متقاضی باید ظرف 10 روز از تاریخ صدور تامین خواسته باید اقامه دعوی نماید.
- در تامین خواسته الزاما مال توقیف می گردد اما در دستور موقت الزام توقیف مال وجود ندارد بلکه بجز توقیف مال، عمل یا منع از انجام عمل هم می تواند موضوع دادرسی فوری باشد.
- در تامین خواسته بدون تودیع خسارات احتمالی، امکان صدور تامین خواسته وجود دارد اما در دستور موقت، بدون اخذ و تودیع خسارت احتمالی قرار صادر نمی گردد.
- خسارت احتمالی در تامین خواسته حتما باید به صورت وجه نقد باشد اما در دستور موقت می توان، اموال دیگری مانند ملک را نیز به عنوان خسارت احتمالی معرفی کرد.
همچنین بخوانید: خیار تدلیس چیست؟ معرفی انواع خیارات در قانون
آثار تامین خواسته چیست؟
مهمترین اثر قرار تامین خواسته این است که هرگونه نقل و انتقالی نسبت به اموال توقیف شده بی اثر می باشد و خواهانی که اقدام به توقیف اموال کرده است، به استثنای موارد خاص، نسبت به بقیه طلبکاران در اولویت می باشد.
از طرفی هم، خوانده حق این را دارد که در صورتی که قرار تأمین اجرا شده باشد ولی خواهان در نهایت به موجب رای قطعی به بطلان یا بی حقی دعوی محکوم گردد. برای دریافت خسارت ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رای قطعی مبنی بر بی حقی خواهان، با تسلیم دلایل به دادگاه صادر کننده قرار، خسارات خود را از دادگاه مطالبه نماید. مطالبه این خسارات بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی می باشد. دادگاه با ابلاغ درخواست خسارت به خواهان 10 روز مهلت می دهد که دفاعیات خود را بیان نماید. سپس دادگاه در جلسه فوق العاده ای به دلایل طرفین رسیدگی و رای نهایی را صادر می کند و رأی دادگاه در این خصوص قطعی می باشد. اگر خوانده در مهلت 20 روزه مطالبه خسارت نکند، وجهی را که بابت خسارت احتمالی سپرده شده بود، به درخواست خواهان به او مسترد می شود.
