بله، سرقفلی نیز مانند سایر اموال و دارایی ها به نوعی حق مالی محسوب می شود و دارای ارزش می باشد. به همین جهت ، یکی از موارد دارایی یا ماترک متوفی محسوب می شود و قابل به ارث رسیدن می باشد.
انتقال سرقفلی به ورثه
تقسیم ارث متوفی در خصوص سایر ترکه متوفی که شامل اموال منقول یا غیر منقول می شود، به این صورت است که ابتدا خود آن دارایی بر اساس قانون ارث و سهم الارث متعلق به هر یک از وراث میان آنها تقسیم می شود و در صورت عدم امکان تقسیم یا عدم رضایت آنها مال مورد نظر فروخته می شود و از محل فروش آنها سهم الارث هر یک به آنها پرداخت می شود. اما نحوه تقسیم ارث سرقفلی با سایر اموال منقول و غیر منقول کمی متفاوت می باشد. در واقع، به دلیل اینکه حق سرقفلی مال ملموسی نمی باشد و همه وراث در آن شریک می باشند و از آن جهت که ممکن است در خصوص استفاده از حق سرقفلی بین ورثه، اختلافی وجود داشته باشد می توان بر اساس توافق میان آنها عمل کرد. به این صورت که ممکن است همگی، قصد داشته باشند سهم الارث خود را به یکی از ورثه منتقل نمایند و در ازای آن، عوض آن را دریافت نمایند که در این صورت، مسئله قابل حل می باشد. اما در صورت عدم توافق میان آنها، می توان ارث سرقفلی را به لحاظ زمانی میان ورثه تقسیم کرد. به این صورت که هر کدام از ورثه در طول مدت زمان تعیین شده بتوانند با لحاظ میزان سهم الارث خود، از حق سرقفلی استفاده نمایند. در غیر این صورت، می توان حق سرقفلی را به عنوان یک حق مالی فروخت و از محل فروش آن ، سهم الارث ورثه را از محل آن، وصول نمود که در این صورت، هر کدام از ورثه بر اساس سهم الارث خود می توانند از منفعت سرقفلی فروخته شده استفاده کنند.
انحصار وراثت سرقفلی چگونه انجام میشود؟
سرقفلی هم به عنوان یک حق مالی مانند سایر اموال منقول و غیر منقول، قابل به ارث رسیدن می باشد و جزء ترکه محسوب می شود. مراحل انحصار وراثت سرقفلی نیز ، مانند انحصار وراثت سایر اموال و دارایی ها می باشد و برای انحصار وراثت سرقفلی بایستی خواهان، درخواست صدور گواهی انحصار وراثت را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به شورای حل اختلاف تقدیم نماید که این دادخواست مورد رسیدگی قرار گیرد و پس از اینکه ورثه متوفی و ماترک وی تعیین شد، می توان بر اساس آن اقدام به تقسیم ارث نمود .
برای انحصار وراثت سرقفلی، ورثه متوفی پس از تهیه اسناد و مدارکی همچون گواهی فوت متوفی، دادخواست انحصار وراثت را تنظیم می کنند و استشهادیه شهود مبنی بر انحصار ورثه به وراث تعیین شده را نیز ، ضمیمه آن می کنند و می توانند صدور گواهی انحصار وراثت را از دادگاه مطالبه نمایند.
بر اساس آن می توان تقسیم ارث عادلانه انجام داد.
همچنین بخوانید: شرایط توقیف سرقفلی
چه کسانی از سرقفلی ارث می برند؟
در مطالب بالا ذکر کردیم که حق سرقفلی به صورت ارث به بازماندگان یا ورثه متوفی تعلق می گیرد . اما سوالی که مطرح می شود این است که چه کسانی از سرقفلی ارث می برند ؟ در پاسخ به این سوال باید بدانید که در نظام حقوقی ایران ، وراث به صورت کاملا دقیق مشخص شده اند و بر اساس طبقات و درجات نزدیک تر بودن به متوفی، از سهم الارث بهره مند می شوند و در صورت وجود وراث در طبقات نزدیک تر، وراث طبقه بعدی از ارث محروم می شوند .بر اساس قانون مدنی، وراث سببی ( یعنی زوج و زوجه ) و وراث نسبی ( خویشاوندانی که به واسطه رابطه خونی با متوفی ارث می برند ) شامل افراد زیر می شوند :
- طبقه اول شامل پدر و مادر ، فرزندان و نوه ها می شود.
- طبقه دوم شامل پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها ، برادران و خواهران و فرزندان آنها می شود.
- طبقه سوم هم شامل عمو ها، عمه ها، خاله ها و دایی ها و در درجه بعد فرزندان آنها می شود.
البته لازم به ذکر است که علاوه بر خویشاوندان ذکر شده، ارث زوج و زوجه به قوت خود باقی است و در صورتی که فردی فوت کند، حق سرقفلی ، جزء دارایی های وی محسوب می شود و زن یا شوهر وی می تواند از آن ارث ببرد.
نمونه دادخواست مطالبه سرقفلی
می توانید به کمک وکیل سرقفلی شیراز برای مطالبه سرقفلی و انحصار وراثت سرقفلی، به شورای حل اختلاف مراجعه نمایید و دادخواستی مبنی بر مطالبه سرقفلی به دادگاه تقدیم کنید. دادخواست به شرح زیر می باشد:
نمونه دادخواست مطالبه سرقفلی و حق کسب و پیشه
ریاست محترم دادگاه حقوقی ……………………………
با سلام احتراما، اینجانب …………………………… خواهان دادخواست مطروحه، به استحضار می رساند که بر اساس قرارداد اجاره شماره …………………………… مورخ …………………………… مغازه مذکور در اجاره نامه را از خوانده اجاره کرده و مدت 10 سال نیز در آن، به فعالیت تجاری مستمر، مشغول بوده ام.
حال، مالک محترم، با استناد به پروانه ساختمانی صادر شده برای ملک و به دلیل اقدام برای احداث ساختمان جدید، درخواست تخلیه ملک را ارائه کرده است. لذا، با استناد به ماده 15 قانون روابط موجر و مستاجر سال 56، درخواست صدور حکم به پرداخت حق کسب و پیشه، به نرخ عادله روز و با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری، مورد استدعاست.
همچنین بخوانید: مراحل دریافت انحصار وراثت
مالیات بر ارث سرقفلی
بر اساس قانون، از آن جهت که حق سرقفلی یک حق مالی قابل نقل و انتقال می باشد،، مشمول پرداخت مالیات بر ارث نیز می باشد. به همین دلیل زمانی که مالک یا دارنده حق سرقفلی قصد دارد که حق خود را به دیگری انتقال دهد،بایستی مالیات سرقفلی را نیز پرداخت نماید. علاوه بر مالیات نقل و انتقال حق سرقفلی، در صورتی که حق سرقفلی به صورت ارث نیز به دیگری منتقل شود باز هم مشمول پرداخت مالیات بر ارث سرقفلی می شود.
اما در سوال این که میزان این مالیات چقدر است و یا در صورتی که حق سرقفلی به صورت ارث، به ورثه انتقال یابد، چه میزان مالیات باید پرداخت شود؟
در پاسخ به این سوال، باید گفت که این موضوع بر اساس زمان فوت متوفی متفاوت می باشد. به عبارت دیگر اگر متوفی قبل از سال 95 فوت کرده باشد، میزان مالیات بر ارث سرقفلی، مشمول قانون قدیم می شود که بسته به میزان ارزش سرقفلی ، برای وراث طبقه اول تا سوم ، مبالغی مقرر کرده است . به عنوان نمونه اگر ارزش سرقفلی تا 5 میلیون تومان باشد، وراث طبقه اول تا سوم به ترتیب باید مالیات 5 ، 15 و 35 درصدی را پرداخت نمایند و در صورتی که ارزش سرقفلی از 5 تا 20 میلیون باشد، مالیات بر ارث سرقفلی وراث طبقه اول تا سوم معادل 15 ، 25 و 45 درصد خواهد شد. اگر هم ارزش سرقفلی از 20 تا 50 میلیون تومان باشد مالیات بر ارث آنها برای ورثه طبقه اول تا سوم 25 ، 35 ، 55 درصد و اگر میزان ارزش سرقفلی بیش از 50 میلیون تومان باشد، مالیات بر ارث آنها برای ورثه طبقه اول تا سوم ، معادل 35 ، 45 و 65 درصد خواهد شد .
اما اگر زمان فوت متوفی ، بعد از سال 95 باشد، بر اساس ماده 59 قانون مالیات های تقسیم، انتقال حق سرقفلی به میزان دو درصد مالیات نقل و انتقال دارد و بر اساس بند 5 ماده 17 قانون مذکور، میزان مالیات بر ارث سرقفلی ، یک و نیم برابر مالیات انتقال سرقفلی می باشد. بر این اساس میزان و مبلغ مالیات بر ارث حق سرقفلی سه درصد ارزش معاملاتی حق سرقفلی است که توسط کارشناسان سازمان امور مالیاتی مشخص می گردد. اما این میزان سه درصد صرفا در مورد وراث طبقه اول می باشد. در مورد سایر ورثه باید گفت که بر اساس تبصره 2 ماده قانون 17 میزان مالیات بر ارث سرقفلی برای وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب 2 و 4 برابر خواهد شد . یعنی مالیات بر ارث سرقفلی برای وراث طبقه دوم ، معادل 6 درصد و برای وراث طبقه سوم معادل 12 درصد ارزش حق سرقفلی خواهد شد.
نتیجه گیری
حق سرقفلی به عنوان یک حق مالی با ارزش، همچون سایر داراییها و اموال متوفی، قابل ارث بردن است. در صورت انتقال این حق به ورثه، تقسیم آن نیازمند دقت و توجه به اصول قانونی است، به ویژه زمانی که اختلافاتی در بین وراث به وجود آید. برای مدیریت صحیح این تقسیم و جلوگیری از پیچیدگی های قانونی، مشاوره با یک وکیل ارث شیراز میتواند به روندی شفاف و منصفانه کمک کند. از آنجا که مسائل مربوط به سرقفلی و ارث ممکن است دارای پیچیدگیهای خاصی باشد، استفاده از بهترین وکیل ملکی شیراز میتواند به شما در حل مشکلات حقوقی و تصمیم گیریهای مهم کمک کند و فرآیند انحصار وراثت و تقسیم سرقفلی را با کمترین دغدغه به انجام رساند.
